6 Νοεμβρίου 2019



The 2019 edition of the Atlas of Utopias launches online today. An initiative by Transformative Cities, the atlas is a unique collection of community-led transformations of water, energy, food and housing systems, featuring 33 stories from 24 countries.
The cases show how public solutions based on principles of cooperation and solidarity rather than competition and private profit have been more successful in meeting people's basic needs – and perhaps just as importantly in creating a spirit of confidence and empowerment that strengthen communities for many other challenges.
Transformative Cities is a partnership of international civil society organisations and social movements. It explores how cities and collectives are ensuring access to basic rights, as traditional forms of democracy are failing, and states, multilateral institutions, and transnational corporations are unwilling or too slow to address the climate crisis. The Transformative Cities Initiative has been working for almost a year to gather these stories.

After the former site of Athens’ airport had stood idle for almost a decade, a group of citizens mobilised to forge a different way of living in a big city. With municipal backing they set up a successful 2,500m2 urban farm on part of the abandoned land of the former airport.

The initiative came about as a way to pressure the government not to commercially develop the area – a move backed and supported by mayor of Argyroupoli-Elliniko, Ch. Kortzidis who offered the group an area for farming on part of the land that had access to water and energy.
With voluntary technical assistance from an organic scientist/specialist, the group learned how to clear the ground, dig, sow seed, and create compost, and every Sunday had meetings to decide what to plant, how to organize the work, and how to fund the purchase of inputs etc. Decisions and disputes – often over which farming techniques to use, or how to raise the profile of the project among a bigger audience – were settled as a group.

Although they were new to farming, the group learned to successfully produce and distribute their produce, all without the use of chemicals. During the summer months the group had too many vegetables for its own consumption. The surplus was never sold, but instead given to people in need, for example a health clinic or the municipality.
Unfortunately, in 2019, the farm was shut down by the government as part of its privatization of public assets, and sold under a 99-year lease to investors for a commercial development (including a casino, a shopping mall, and luxury hotels).
However, the legacy of this urban farming initiative may live on, as the experience gained over its eight-year span has been constantly shared through a blog, a self-produced radio show that ran for 2 years, and through visits from teachers, students and undergraduates from Greece and around the world.
“ An important demonstration of alternatives to profiteering as the basis for urban planning decisions, rooted in a radical spirit of sharing and solidarity. This group grew together, and learned together, for many years, and has responded positively to the potentially demoralising experience of losing their land by taking the inspiration of all they achieved together and seeking to share it with others.”
– Tom Henfrey

Η έκδοση του 2019 του Atlas of Utopias εγκαινιάζεται online σήμερα. Μια πρωτοβουλία των Μετασχηματιστικών Πόλεων, ο άτλας είναι μια μοναδική συλλογή από εναλλακτικές μορφές διαχείρισης (που στηρίζεται σε κοινωνική δράση) νερού, ενέργειας, τροφίμων και στέγασης, με 33 ιστορίες από 24 χώρες.
Οι περιπτώσεις δείχνουν πως οι δημόσιες λύσεις που βασίζονται στις αρχές της συνεργασίας και της αλληλεγγύης και όχι του ανταγωνισμού και του ιδιωτικού κέρδους ήταν πιο επιτυχείς στην ικανοποίηση των βασικών αναγκών των ανθρώπων - και ίσως εξίσου σημαντικό για τη δημιουργία πνεύματος εμπιστοσύνης και ενδυνάμωσης που ενισχύουν τις κοινότητες για πολλές άλλες προκλήσεις.
Οι μετασχηματιστικές πόλεις είναι μια σύμπραξη των διεθνών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των κοινωνικών κινημάτων. Εξετάζει πώς οι πόλεις και τα συλλογικές δράσεις εξασφαλίζουν την πρόσβαση στα βασικά δικαιώματα, καθώς οι παραδοσιακές μορφές δημοκρατίας αποτυγχάνουν και τα κράτη, οι πολυμερείς θεσμοί και οι διεθνικές εταιρείες είναι απρόθυμοι ή πολύ αργοί στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Η Πρωτοβουλία για τις Μετασχηματιστικές πόλεις εργάστηκε εδώ και σχεδόν ένα χρόνο για να συγκεντρώσει αυτές τις ιστορίες. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΖΟΜΕΝΟΥ ΑΓΡΟΥ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ
Αφότου ο χώρος του πρώην αεροδρομίου της Αθήνας είχε παραμείνει αδρανής για σχεδόν μια δεκαετία, μια ομάδα πολιτών κινητοποιήθηκε για να σφυρηλατήσει έναν διαφορετικό τρόπο ζωής σε μια μεγάλη πόλη. Με δημοτική στήριξη δημιούργησαν ένα επιτυχημένο αστικό αγρόκτημα 2.500m2 σε τμήμα της εγκαταλελειμμένης γης του πρώην αεροδρομίου.
Η πρωτοβουλία ήρθε ως ένας τρόπος να πιέσουν την κυβέρνηση να μην αναπτύξει εμπορικά την περιοχή -μια κίνηση υποστηριζόμενη από τον δήμαρχο της Αργυρούπολης-Ελληνικού, Χρ. Κορτζίδη που προσέφερε στην ομάδα μια περιοχή για καλλιέργεια σε σημείο της έκτασης που είχε πρόσβαση στο νερό και ρεύμα.
Με την εθελοντική τεχνική βοήθεια ενός βιολογικού επιστήμονα / ειδικού, η ομάδα έμαθε πώς να καθαρίζει το έδαφος, να σκάψει, να σπείρει παραδοσιακούς σπόρους και να δημιουργήσει λίπασμα και κάθε Κυριακή είχε συναντήσεις για να αποφασίσει τι θα φυτέψει, πώς θα οργανώσει το έργο και πώς θα χρηματοδοτήσει την αγορά υλικών κ.λπ. Οι αποφάσεις και οι διαφωνίες -συχνά για το ποιες γεωργικές τεχνικές πρέπει να χρησιμοποιηθούν ή πώς να αυξήσουν το προφίλ του έργου σε ένα μεγαλύτερο ακροατήριο- διευθετούντο ως ομάδα. Παρόλο που ήταν νέα στη γεωργία, η ομάδα έμαθε να παράγει και να διανέμει με επιτυχία τα προϊόντα τους, όλα χωρίς τη χρήση χημικών ουσιών. Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες η ομάδα είχε πάρα πολλά λαχανικά για κατανάλωση. Το πλεόνασμα δεν πωλήθηκε ποτέ, αλλά δόθηκε σε άτομα που έχουν ανάγκη, όπως για παράδειγμα μια κλινική υγείας ή μέσω του δήμου.
Δυστυχώς, το 2019, το αγρόκτημα έκλεισε από την κυβέρνηση ως μέρος της ιδιωτικοποίησης της δημόσιας περιουσίας και παραχωρήθηκε με 99ετή μίσθωση σε επενδυτές για εμπορική ανάπτυξη (συμπεριλαμβανομένου ενός καζίνο, ενός εμπορικού κέντρου και πολυτελών ξενοδοχείων).
Ωστόσο, η "κληρονομιά" αυτής της αστικής γεωργικής πρωτοβουλίας μπορεί να ζήσει, καθώς η εμπειρία που αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια του οκταετούς διαστήματός της έχει μοιραστεί μέσω ενός blog, μιας ραδιοφωνικής εκπομπής που διήρκεσε 2 χρόνια και μέσω επισκέψεων από δασκάλους, μαθητές και προπτυχιακούς φοιτητές από την Ελλάδα και τον κόσμο.

"Μια σημαντική πρωτοβουλία εναλλακτικών λύσεων προκειμένου να υπάρξει όφελος, ως βάση για αποφάσεις πολεοδομικού σχεδιασμού, με ριζοσπαστικό πνεύμα κοινής χρήσης και αλληλεγγύης. Αυτή η ομάδα μεγάλωσε μαζί και έμαθε μαζί, για πολλά χρόνια, και ανταποκρίθηκε θετικά στην πιθανώς απογοητευτική εμπειρία της απώλειας της γης, αντλώντας έμπνευση από όλα όσα πέτυχαν μαζί και επιδιώκοντας να μοιραστούν την εμπειρία τους με άλλους». Tom Henfrey

5 Απριλίου 2019

Το τέλος(;) του Αυτοδιαχειριζόμενου Αγρού

Πριν 6 χρόνια, απ' αυτούς που ενδιαφέρθηκαν για το πώς να σώσουμε το χώρο του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού από τη πώληση-παραχώρηση της δημόσιας γης σε ιδιώτες, ξεφύτρωσε μια ξεχωριστή πρωτοβουλία, με τη στήριξη του πρώην δημάρχου κ.Κορτζίδη. Μια ομάδα πολιτών που πίστευε στην αυτό-οργάνωση και αυτοδιαχείριση, υλοποίησε μια ακτιβιστική δράση, τη δημιουργία ενός αστικού κοινωνικού αγρού μέσα σε 2μιση στρέμματα του προαναφερόμενου χώρου, που να απαντήσει στα εξής αιτήματα:
1. Να γλιτώσει η δημόσια γη από τα χέρια φιλάργυρων επενδυτών, που αγνοούν την κραυγή συναγερμού της Αττικής Γης, πνιγμένης στο τσιμέντο, στο καυσαέριο, κουρασμένης από το συνωστισμό ανθρώπων, βασανισμένης από την αποψίλωση δέντρων και αλλοιωμένης από την απώλεια επαφής με τις παραδοσιακές αγροτικές δραστηριότητες.
2. Να συμβάλει στο ξεπέρασμα της οικολογικής κρίσης, βάζοντας το λιθαράκι της για τη δημιουργία ενός Μητροπολιτικού Πάρκου που να δίνει ανάσα στην Αθήνα.
3. Να δώσει τη δυνατότητα σε μας και στους συμπολίτες μας να μάθουμε να καλλιεργούμε βιολογικά τα τοπικά είδη ζαρζαβατικών, τα μη μεταλλαγμένα. Να προωθήσει τη γεωργία της αλληλεγγύης και τη συνείδηση ότι η τροφική αλυσίδα πρέπει να παραμείνει στα χέρια των καταναλωτών και όχι των πολυεθνικών εταιριών, που παίζουν τα συμφέροντά τους πάνω στην υγεία των ανθρώπων και του περιβάλλοντος.
4. Να μάθουν οι άνθρωποι της πόλης τι σημαίνει οργανική καλλιέργεια, slow food, σχέση παραγωγού-καταναλωτή, γης-ανθρώπου και τι σημαίνει η χαρά της συλλογικής εργασίας μέσα στη φύση, στους σπόρους, στα βλαστάρια και η ενασχόληση με τη φιλική αντιμετώπιση των παρασίτων με μη βίαιο τρόπο, φιλικό προς το περιβάλλον, με σεβασμό για τους φυσικούς κύκλους της φύσης.
5. Να νιώθουν, οι συμμετέχοντες σ' αυτή την πρωτοβουλία, τι σημαίνει μια κοινωνία βασισμένη όχι στο χρήμα και στην εκμετάλλευση, αλλά στη μοιρασιά και στη συνεργασία.

Μετά από 6 χρόνια, βαθμιαία μας έκοψαν το ηλεκτρικό ρεύμα και σιγά σιγά, δειλά δειλά όλο και περισσότερο το νερό, ούτως ώστε να μην είναι πλέον δυνατό το πότισμα, έτσι, σαν να μη θέλουν να κάνουν τρανταχτές πράξεις, να μη δημιουργήσουν απότομες αντιδράσεις από την ομάδα μας... σαν να θέλουν να περάσει το σβήσιμο του Αγρού απαρατήρητο και σιωπηλό...

Μας έμειναν οι αναμνήσεις των μαθητών από τα σχολεία, που ήρθαν να μάθουν τα προαναφερόμενα, των ξένων δημοσιογράφων που μας πήραν συνέντευξη για την πετυχημένη προσπάθεια και των άλλων ευρωπαίων πολιτών που ήρθαν να μας επισκεφτούν, γιατί ασχολούνται με παρόμοιες πρωτοβουλίες στις χώρες τους, για να σώσουν και αυτοί τους αστικούς ελεύθερους χώρους τους.

Μας έμειναν οι αναμνήσεις των συναντήσεων μεταξύ των μελών της ομάδας μας για το συντονισμό των εργασιών, οι αναμνήσεις όλων των γνωστών και αγνώστων που έρχονταν να βοηθήσουν, να μάθουν και να μας στηρίξουν και οι εμπειρίες στον τομέα της οργανικής καλλιέργειας. Επιπλέον εμπλουτιστήκαμε από γνώσεις, φιλίες και βιώματα. Γιατί πέρα από την πικρία και την απογοήτευση του κύκλου του Αγρού μας που κλείνει, ξέρουμε ότι φέραμε πάρα πολύ κόσμο κοντά στην ιδεολογία μας και στις αξίες μας. Ο Αγρός έδωσε λοιπόν άπειρους σπόρους και αυτό που περάσαμε πάνω σ' αυτά τα 2μιση στρέμματα, μας μπόλιασε με καινούργιες δυνάμεις! Άραγε, “πάλης ξεκίνημα, νέοι αγώνες”...

Με οικολογικούς χαιρετισμούς
Ρίτα Χαριτάκη
Μέλος του Αγρού από την αρχή του εγχειρήματος

ΥΓ. Στις φωτογραφίες εικονίζεται μια ομάδα που ακολούθησε το πρόγραμμα του UNMAPPING # Γεράνι
Το SOMA (Scattered Open Museum of Attica / Διάσπαρτο Ανοιχτό Μουσείο Αττικής) εγκαινιάζει το "Unmapping" το Σάββατο 16 Μαρτίου 2019. Εκεί συμμετείχε και ο Αυτοδιαχειριζόμενος Αγρός με τα δύο μέλη του Καίτη Χόρτη και Πάνο Τότσικα και μιλήσαμε για το εγχείρημα του αγρού στην πόλη ενώ μοιράσαμε φυτά που τα είχαμε κόψει προηγουμένως από τον Αγρό (μαρούλια, κουκιά, μαργαρίτες, χαμομήλι, ρίγανη, μαϊντανό, δυόσμο, σκινόπρασο κ.ά.). Οι παραβρεθέντες εντυπωσιάστηκαν με τη δράση μας μιας και δεν τη γνώριζαν και εμείς αισθανθήκαμε για ακόμη μια φορά δυνατοί και ευχαριστημένοι γιατί αποκομίσαμε τόσα πολλά οφέλη στα χρόνια της λειτουργίας του Αγρού που δύσκολα μπορούν να διαγραφούν από τη μνήμη μας. Κ. Χ.